Fondatè yo
Jan Jak Desalin
bò 1758 – 1806
Jeneral, fondatè, ak premye chèf Ayiti endepandan.
Jan Jak Desalin fèt bò 1758 e li grandi esklav nan nò Sen Domeng. Li monte nan lame revolisyonè a jiskaske li vin youn nan jeneral Tousen Louvèti te pi fè konfyans.
Apre yo fin depòte Tousen, Desalin mete chèf revolisyon an ansanm e li mennen dènye kanpay la kont Fransè yo. Premye janvye 1804, nan Gonayiv, li pwoklame endepandans lan. Li dirije nouvo Leta a, dabò kòm gouvènè jeneral, apre sa kòm anperè Jak Premye, jiskaske yo asasinen l nan Pon Wouj, 17 oktòb 1806.
Reyalizasyon
- Li defann fò Krèt-a-Pyewo kont yon lame fransè ki te pi gwo anpil, an 1802.
- Li mete chèf revolisyonè yo ansanm nan kongrè Akayè a, an me 1803.
- Li genyen batay Vètyè a, 18 novanm 1803.
- Li pwoklame endepandans lan e li bay nasyon an non li : Ayiti.
