Jan Jak Desalin : nonm ki pwoklame Ayiti lib la
Jan Jak Desalin fèt bò 1758 e li grandi esklav nan nò Sen Domeng. Li tounen jeneral ki fini sa revolisyon an te kòmanse.
Sòlda revolisyon an
Desalin antre nan soulèvman an nan ane 1790 yo, e li vin youn nan ofisye Tousen Louvèti te pi fè konfyans. An mas 1802, li defann fò Krèt-a-Pyewo kont yon lame fransè ki te pi gwo anpil. Se youn nan pi gwo aksyon moun toujou sonje nan lagè a.
Soti Akayè rive Vètyè
Apre yo fin arete Tousen e yo voye l an Frans, Desalin pran kòmandman an. An me 1803, chèf revolisyon an mete tèt yo ansanm dèyè l nan Akayè. 18 novanm 1803, lame li a genyen batay Vètyè a, batay ki deside tout bagay.
Premye janvye 1804
Nan Gonayiv, Desalin pwoklame endepandans lan e li remèt zile a non tayino li : Ayiti. Li dirije nouvo Leta a, e menm ane a yo kouwone l anperè, Jak Premye. Yo asasinen l 17 oktòb 1806 nan Pon Wouj, toupre Pòtoprens.
Jan Ayiti sonje l
Ayisyen rele l papa nasyon an. Im nasyonal la, La Dessalinienne, pote non l, e 17 oktòb se yon jou nasyonal pou sonje l.
